“Karşılıksız çek, ticari hayatın sessiz krizine dönüştü”

Karşılıksız çek vakalarındaki artışa dikkat çeken EKİPDER üyesi avukat Buğra Çağan Gözetici, çekin yalnızca bir ödeme aracı değil ciddi hukuki sonuçlar doğuran bir belge olduğunu vurguladı. Şikâyet sürelerinin hayati önem taşıdığına işaret eden Gözetici, iyi niyetin ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını söyledi. Erken hukuki destek alınmasının, uzun ve yıpratıcı süreçlerin önüne geçebileceğini belirtti. Ekonomik dalgalanmalar, artan maliyetler ve finansmana erişimde yaşanan zorlukların, karşılıksız çek sayısını ciddi biçimde artırdığını ifade eden Gözetici, “Birçok kişi çeki yalnızca bir ödeme aracı olarak görüyor. Oysa çek, hukuki sonuçları bakımından son derece ağır yaptırımlar barındıran bir belgedir” dedi.

“NİYET DEĞİL, HESAP BAKİYESİ ESAS ALINIYOR”

5941 sayılı Çek Kanunu’na göre karşılıksız çek düzenlemenin özel olarak suç olarak tanımlandığını hatırlatan Gözetici, en çok gözden kaçan noktanın kast şartı olmadığını vurguladı. Gözetici, “Hesapta yeterli para yoksa, keşidecinin iyi niyetli olup olmaması sonucu değiştirmiyor. Bu da birçok dürüst esnafın ve iş insanının bir anda ceza yargılamasıyla karşı karşıya kalmasına yol açabiliyor” diye konuştu.

ŞİKÂYET SÜRELERİNE DİKKAT

Karşılıksız çek düzenleme suçunun şikâyete bağlı olduğuna işaret eden EKİPDER üyesi avukat Buğra Çağan Gözetici, sürelerin kritik önemde olduğunu söyledi. Gözetici, “Çeki alan kişi, çekin bankaya ibrazından itibaren üç ay, her hâlükârda ise bir yıl içinde şikâyetçi olmak zorunda. Bu süreler kaçırıldığında ceza soruşturması tamamen düşer. Uygulamada en sık karşılaşılan hatalardan biri bu sürelerin gözden kaçırılmasıdır” ifadelerini kullandı.

“BASİT ÖNLEMLER BÜYÜK SORUNLARI ÖNLER”

Hem çek düzenleyenler hem de çeki kabul edenler açısından alınabilecek önlemlere değinen Gözetici, “Keşideciler, vade gününü değil fiili ödeme gününü esas alarak hesaplarını planlamalı. Karşılıksız kalan çek bedelinin mümkün olan en kısa sürede ödenmesi ise çoğu zaman süreci yumuşatır. Çeki alanlar ise keşidecinin ticari geçmişini araştırmalı, yüksek tutarlarda teminat istemeli ve çeki süresinde bankaya ibraz etmelidir” dedi.

“HUKUKİ DESTEK ZORUNLULUK”

Karşılıksız çek dosyalarının yalnızca bir alacak meselesi olmadığını vurgulayan EKİPDER üyesi avukat Buğra Çağan Gözetici, sürecin ceza hukuku, icra hukuku ve ticaret hukukunu birlikte içerdiğini belirtti. Gözetici, “Yanlış atılan tek bir adım, kişiyi yıllarca sürebilecek hukuki yaptırımlarla karşı karşıya bırakabilir. Bu nedenle erken aşamada alınacak hukuki danışmanlık, çoğu zaman en büyük kaybı önler” şeklinde konuştu. Ticari hayatın güven üzerine kurulu olduğunu hatırlatan Gözetici, “Çek bu güvenin en somut belgesidir. Karşılıksız çek ise artık sadece bir ödeme sorunu değil, giderek büyüyen bir hukuki ve ekonomik risk olarak karşımızda duruyor” dedi.